علوم آزمایشگاهی
بهارشفایافتن مسرت پزشک ازدرمان شکربیمارازطراوت جسم درگرورسالت تشخیص توست...
 
 
شنبه 14 اردیبهشت 1392 :: نویسنده : امین شیرین نیا

باکتری استافیلو کوک

اولین بار رابرت كخ استاف را ازچرك بیماران بدست اورد

سه كونه بیماریزای ان عبارت است : اورئوس اپیدرمایدیس وساپروفتیكوس

 ساختار : باكتریهای كروی شكل كرم مثبت بدون اسپور وبدون حركت اند به قطر 1میكرومتر وبه شكل خوشه ای

تقسیم بندی :انترمدیوس واورئوس كواكولاز مثبت اند وبقیه منفی اند توانایی تحمل نمك رادارند واغلب همولیز ایجاد می كند

خصوصیات متمایزكننده میكروكوكوسها ازاستافیلوككها

میكروكوكوس

استافیلوكك

خصوصیات

+

+

رنك امیزی كرم

-

+

تخمیر كلوكز (بی هوازی)

+

+

كاتالاز

-

-

تحرك

+

-

سیتوكروم

S

R

حساسیت به باسیتراسین

R

S

حساسیت به لیزواستافین

 

خصوصیات باكتری شناسی:

هوازی - بی هوازی اختیاری بوده برروی بلاد اكار رشد می كند دردمای 12 تا 24 درجه سانتیكراد رشد می كند وحرارت مناسب 37 درجه است كلنی به قطر 2 تا4 میلیمتر برجسته صاف مدور به رنك سفید زرىونارنجی ظاهر می شود

محیطهای كشت مناسب : Nutrient broth ,Nutrient agar,Blood Agar ,columbia Agar ,Trypticase soy Agar ,Manitol salt Agar

درصورتكه نمونه مورد نظر زخم یامدفوع باشد كه دارای الودكی باباكتریهای دیكری است باید از محیطهای انتخابی جابمن اكار ومانیتول سالت اكار استفاده نمود(وجود نمك 55 كرم درلیتر درجابمن و75 كرم درلیتر درمانیتول )اؤرشد سایرباكتریها جلوكیری می كند .

Milk Agar: این محیط حاوی 10 درصد كلرور سدیم وبلی میكسین است وبرای اوروس اختصاصی است وازرشد ابیدرمایدیس جلوكیری می كند دراین محیط كازئین توسط حرارت شكسته شده وباعث مات شدن محیط می شود درصورت رشد اورئوس وترشح انزیم بروتئاز توسط این باكتری باعث ظهور هاله شفافی دراطراف كلنی ها می كردد

Tellurit-Glycine agar : در این محیط امكان افتراق استاف كواكولاز مثبت از كواكولاز منفی وجود دارد نوع مثبت تلوریت موجود در محیط رااحیا نموده وتولید كلنی سیاه می كند در حالكه نوع منفی كلنی سفید خاكستری تولید می كند

تشخیص ازمایشكاهی :

1- بررسی میكروسكوبی مستقیم : در رنك امیزی كرم كوكسیهای كرم مثبت خوشه ای(خوشه انگور) یادوبه دو در بهلوی یكدیكر قرار كرفته باشند

2- كشت :

3 - تست KOH : یك قطره   3KOHدرصد در سطح لام ریخته وجند كلنی ازباكتری مذبور رابه ان اضافه نماییدبعد توسط لوب به مدت 60 ثانیه ان رامخلوط می كنیم واهسته لوب راازسطح لام جدا كنید دیواره سلولی باكتری كرم منفی بر اثرKOHشكسته می شود وماده واكسی chromosomalاز دیواره ازاد شده كه باعث افزایش غلظت و جسبندكی مخلوط باكتری وKOH می كردد در این حالت سوسبانسیون باكتری به صورت كشدار ظاهر می شود ولی در كرم مثبت مشاهده نمی شود

4- تست كاتالاز  : تفكیك استاف از استربتوكوك

   یك قطره از براكسید هیدروزن ./.3 در سطح لام قرارداده ومقدار كمی از كلنی باكتری را در ان حل كنید اكر حبابهای كاز ازاد شوند نشاندهنده حضور انزیم كاتالاز در باكتری وشكسته شدن براكسید هیدروزن به مولكولهای اب واكسیزن است كه به صورت حباب دیده می شود در استاف ها مثبت می باشد

Staphylococcus aures 

 

درصورتكه نمونه مورد نظر زخم یامدفوع باشد كه دارای الودكی باباكتریهای دیكری است باید از محیطهای انتخابی جابمن اكار ومانیتول سالت اكار استفاده نمود(وجود نمك 55 كرم درلیتر درجابمن و75 كرم درلیتر درمانیتول )اؤرشد سایرباكتریها جلوكیری می كند .

Milk Agar: این محیط حاوی 10 درصد كلرور سدیم وبلی میكسین است وبرای اوروس اختصاصی است وازرشد ابیدرمایدیس جلوكیری می كند دراین محیط كازئین توسط حرارت شكسته شده وباعث مات شدن محیط می شود درصورت رشد اورئوس وترشح انزیم بروتئاز توسط این باكتری باعث ظهور هاله شفافی دراطراف كلنی ها می كردد

Tellurit-Glycine agar : در این محیط امكان افتراق استاف كواكولاز مثبت از كواكولاز منفی وجود دارد نوع مثبت تلوریت موجود در محیط رااحیا نموده وتولید كلنی سیاه می كند در حالكه نوع منفی كلنی سفید خاكستری تولید می كند

ی سیاه می كند در حالكه نوع منفی كلنی سفید خاكستری تولید می كند

تشخیص ازمایشكاهی :

1- بررسی میكروسكوبی مستقیم : در رنك امیزی كرم كوكسیهای كرم مثبت خوشه ای(خوشه انگور) یادوبه دو در بهلوی یكدیكر قرار كرفته باشند

2- كشت :

3 - تست KOH : یك قطره   3KOHدرصد در سطح لام ریخته وجند كلنی ازباكتری مذبور رابه ان اضافه نماییدبعد توسط لوب به مدت 60 ثانیه ان رامخلوط می كنیم واهسته لوب راازسطح لام جدا كنید دیواره سلولی باكتری كرم منفی بر اثرKOHشكسته می شود وماده واكسی chromosomalاز دیواره ازاد شده كه باعث افزایش غلظت و جسبندكی مخلوط باكتری وKOH می كردد در این حالت سوسبانسیون باكتری به صورت كشدار ظاهر می شود ولی در كرم مثبت مشاهده نمی شود

4- تست كاتالاز  : تفكیك استاف از استربتوكوك

   یك قطره از براكسید هیدروزن ./.3 در سطح لام قرارداده ومقدار كمی از كلنی باكتری را در ان حل كنید اكر حبابهای كاز ازاد شوند نشاندهنده حضور انزیم كاتالاز در باكتری وشكسته شدن براكسید هیدروزن به مولكولهای اب واكسیزن است كه به صورت حباب دیده می شود در استاف ها مثبت می باشد

 

تشخیص ازمایشكاهی :

1- تست كواكولاز :Production of coagulase الف - روش لوله ای: بلاسمای سیتراته خركوش یاانسان رابه نسبت 5:1 رقیق كنید( 5 سرم و1 بلاسما) سبس 1./ میلی لیتر ازكشت جوان استاف رابه لوله محتوی 5./ میلی لیتر بلاسمای رقیق شده اضافه نموده ومد ت 1تا4ساعت در كرمخانه 37 درجه سانتیكراد قرار دهید .اكر استاف كواكولاز مثبت باشد بلاسمای موجود در لوله منعقد می شودوبه صورت لخته مشاهده می شود

   ب - روش لام: دریك قطره سرم فیزیولوزی مقداری از كلنی استاف رابه صورت یكنواخت حل نموده سبس یك قطره بلاسمای رقیق شده به اناضافه نمایید ومرتبا بهم بزنید اكر استاف كواكولاز مثبت باشد درعرض 10ثانیه اكلوتیناسیون به صورت ذرات توده مانند در روی لام مشاهده می شود

2- تست  :  Production of deoxyribonuclease (DNase) on DNase agar استاف رابروی محیط DNase به صورت نقطه ای یاخطی كشت داده وبرای مدت 18 تا24 ساعت دردمای 37 درجه سانتیكرادقرار دهید بعد برروی ان اسیدكلریدریك نرمال بریزید . درصورتیكههاله شفاف اطراف كلنی مشاهده شد نشاندهنده حضور انزیم دزوكسی ریبونوكلئاز درباكتری می باشد

 

3 - تخمیر مانیتول : Mannitol fermentation on Mannitol Salt agar (MSA) اورئوس درمحیط مانیتول سالت اكار باتخمیر مانیتول ایجاد اسید می كند (مانیتول سالت اكار محیط انتخابی وافتراقی اورئوس می باشد)این محیط دارای 5/7 درصد نمك است وهمجنین دارای معرف فنل رد است كه درصورت ایجاد اسید معرف ازرنك صورتی مایل به قرمز ب هزرد تغییر رنك بیدا می كند

4 - حساسیت به نووبیوسین :Blood agar with a novobiocin (NB) disc اورئوس نسبت به نووبیوسین حساس است . باكتری را برروی محیط مغذی به صورت یكنواخت كشت داده بعد دیسك نووبیوسین(حاوی 5 میكروكرم ) رادرسطح محیط قرار داده وبلیت رادردمای 37 درجه سانتیكراد به مدت 18 ساعت نكهداری كنید .ایجاد هاله عدم رشد دراطراف دیسك نشانه حساسیت به انتی بیوتیك نووبیوسین می باشد .

تست فسفاتاز : اورئوس وابیدرمیدیس دارای انؤیم فسفاتاز می باشند  . باكتری رادرمحیط فنل فتالئین فسفات اكار كشت داده وبعد به مدت 18 تا 24 ساعتدرحرارت 37 درجه سانتیكراد نكهداری نمایید بعد 1./ میلی لیتر امونیاك رادرداخل درب بتری ریخته وبلیت رابه مدت 1 دقیقه یا بیشتر به طور وارونه قرار دهید . كلنیهایی كه دارای انزیم فسفاتاز هستندبه رنك صورتی تغییر رتك می یابند

6 - فاز تایبینك:

 

2- استافیلوكوكوس ابیدرمایدیس: برروی بلاد اكار پیگمان سفید تولید می كند فاقد انزیم كواكولاز می باشد ونسبت به دیسك نووبیوسین حساس است .قادر به تخمیر مانیتول نیست ونسبت به دیسك پلی میكسین B حساس است .       

3-استافیلوكوكوس ساپروفیتیكوس :  كلنی زرد بررنگ خاكستری ویاسفید است خاصیت همولیتیك ندارد .كواكولاز منفی بوده ونسبت به نووبیوسین مقاوم است وبه نالیدیكسیك اسید حساس می باشد .و همجنین اوره ازمثبت است.

خصوصیات افتراقی 3 نوع استافیلوكوك

استافیلوكوكوس سابروفیتیكوس

*استافیلوكوكوس ابیدرمایدیس

*استافیلوكوكوس اورئوس

 

-

-

+

كواكولاز

مقاوم

حساس

حساس

حساسیت به نووبیوسین

+>-

-

+

تخمیر قند مانیتول هوازی

-

-

+

تخمیر قند مانیتول بی هوازی

 

-

+

+

فسفاتاز

-

-

+

DNase

-

-

+

Protein

-

-

كامل

همولیز

 





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : استافیلوکوک، اورئوس، استافیلوکوکوس اورئوس، ساپروفیتکوس، اپیدرمیدیس، کواگولاز، کاتالاز،


سه شنبه 13 تیر 1391 :: نویسنده : امین شیرین نیا

نام آزمایش

كشت مدفوع 

نام انگلیسی تست

Stool Culture 

مخفف انگلیسی تست

 

نام فارسی تست

كشت مدفوع 

نام های متعارف دیگر

Enteric Pathogens Culture, stool 

روش انجام

 

آمادگی بیمار

ندارد

زمان نمونه گیری

 

محدوده مرجع (نرمال رنج) وابسته به جنس زن/مرد

 

نوع نمونه

نمونه مدفوع تازه (ظرف 1 ساعت در ظرف استریل به آزمایشگاه رسانده شود)، یا نمونه ای كه در محیط كشت انتقالی قرار داده شده باشد(یك ویال حاوی مواد نگهدارنده). روی ویال باید نام بیمار و تاریخ و زمان جمع آوری مدفوع با برچسب چسبانده شود.
(*درنوزادان برای جلوگیری از آلودگی باادرارو جلوگیری ازتماس نمونه با سطح داخلی پوشك باید تدابیر ویژه ای اندیشیده شود. پوشك ها معمولا" حاوی عوامل باكتری كش هستند كه از رشد باكتریدرنمونه جلوگیری و درنتیجه كشت مدفوع تداخل ایجاد میكند)

بهترین زمان نمونه گیری

 

علت درخواست تست

تعیین وجود باكتری های بیماری زا در دستگاه گوارش، طول كشیدن اسهال بیش از چند روز، وجود خون یا موكوس در مدفوع شل

توضیح راجع به تست

کشت مدفوع تستی است که برای تشخیص و شناسایی باکتریهای بیماریزا در مدفوع است. در آزمایشگاه ، این تست با استفاده از مقدار کمی از نمونه مدفوع تازه روی محیط كشت های غذایی انجام میشود.این لایه های نازك ژلاتین مانند كه در پلیت های در پوشیده هستند، اجازه رشد به پاتوژن های بالقوه را میدهند و مانع رشد باكتری های طبیعی میشوند. هنگامی که با مدفوع تلقیح میشود، انکوبه میشود و روزانه برای رشد باکتری بررسی میشود. باکتری هایی است که در مدفوع وجود دارند به صورت كلنی هایی نقطه مانند روی سطح ژل پدیدار میشوند. ویژگی های فیزیکی كلنی ها نظیر - شکل ، رنگ خود را ، و برخی از خواص شیمیایی منحصر به فرد برای هر نوع باکتری هستند و آنها را از دیگر باكتری ها متمایز میكند. باكتری های موجود نمایان گر باكتریهای دستگاه گوارش  هستند.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد

 

در چه شرایطی تست کاهش می یابد

 

تست های تكمیلی

O&P, Clostridium difficile toxin, Widal Test

طریقه جمع آوری نمونه

 

تشخیص های افتراقی

 

آمادگی لازم جهت انجام تست

 

تداخلات دارویی

 

اطلاعات تكمیلی

باکتریهای بیماریزا وقتی کسی نوشیدنی ، غذا یا آب آلوده می خورد وارد بدن میشوند. این غذاها ممكن است شامل تخم مرغ خام یا خوب پخته نشده، گوشت مرغ و یا گوشت گاو ، شیر غیر پاستوریزه ، و آب آلوده  دریاچه ها ، نهرها ، و (گاهی) از منابع آب محلی باشد. برخی از این باکتری ها ممکن است پاتوژن باشند در حالی که دیگر گونه ها، باکتری های دستگاه گوارش هستند که فلور طبیعی برای ساکنان محلی هستند، و سبب ناراحتی های گوارشی مسافران میشوند. شایع ترین علائم عفونتهای باکتریایی پاتوژن اسهال طولانی مدت ، اسهال خونی ، موکوس در مدفوع ، درد شکم ، و تهوع است. اگر اسهال بیش از چند روز طول بكشد، ممکن است منجر به کم آبی بدن و عدم تعادل الکترولیت شود - شرایط خطرناک-  (به خصوص در کودکان و افراد مسن). کم شدن آب بدن می تواند منجر به خشکی پوست ، خستگی ، سرگیجه ، و تب شود.در وضعیت وخیم بیماران ممکن است در بیمارستان بستری شده تا  مایعات و الکترولیتهای از دست رفته بدن جایگزین شود. سندرم همولیتیک اورمیک (تخریب گلبول های قرمز خون و نارسایی کلیه) ، یک عارضه جدی است که عموما" از عفونت با باکتری های تولید کننده توكسین ، اشریشیا کولی بوجود می آیند و اغلب در کودکان و افراد مسن مشاهده میشود.     شایع ترین  باکتریهای پاتوژن مشاهده شده در مدفوع عبارتند از :
- سالمونلا ، اغلب در تخم مرغ خام (حتی تخم مرغ ضد عفونی شده) و مرغ خام یافت میشود. در حیوانات خانگی ، مانند مارمولك و لاک پشت  ممکن است سالمونلا را در روده خود حمل كنند بدون اینکه خودشان بیمار شوند. برخی از انسانها ممکن است حامل سالمونلا باشند. سالمونلا از فرد به فرد ممكن است انتقال یابد.
-شیگلا ، از مواد غذایی آلوده و آب، و از شخص آلوده به فرد دیگر زمانی که بهداشت رعایت نشده باشد. 
-کمپیلوباکتر ، از مرغ خام یا نپخته. از شایعترین علل اسهال باکتریال است. ممکن است بسیار جدی باشد به خصوص اگر به جریان خون گسترش یابد ، و گاهی اوقات باعث عوارض دراز مدت از جمله آرتریت و سندرم گیلن باره میشود.
-اشرشیاکلی 0157 : H7 و سایر توكسین های تولیدكننده اشریشیا کلی (اکثر سویه های E. coli فلور نرمال در نظر گرفته می شوند). موجود در همبرگر / گوشت گاو خام یا خوب پخته نشده ، اسفناج. سبب اسهال خون یمیشود و ممکن است منجر به سندرم همولیتیک اورمیک شود.
-سایر باکتری ها که ممکن است موجب اسهال می گردد عبارتند از : استافیلوکوکوس اورئوس ، کلستریدیوم دیفیسیل ، یرسینیا انترولیتیكا، ویبریوکلرا و دیگر گونه های ویبریو.




نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : کشت مدفوع، مدفوع، کشت، stool Culture، S/C، میکروبیولوژی،


چهارشنبه 8 تیر 1390 :: نویسنده : امین شیرین نیا

کشت مدفوع برای ایزوله کردن باکتری هایی مورد استفاده قرار می گیرد که اکثریت آنها باعث ایجاد بیماری های GI (گاستروانتریت) می شوند . عمده باکتری های ایزوله شده در کشت ها ، اکلای پاتوژن ، سالمونلا و شیگلا است . بعد از کشت و ایزوله کردن اکلای پاتوژن و سالمونلا برای تعیین نوع سوش از انتی سرم هایی استفاده می کنیم که به صورت تجاری در دسترس هستند . ویژگی های نمونه در کشت مدفوع بسیار مهم است . نمونه باید قبل از 2 ساعت گرفته شده باشند و در صورتی که تاخیر بیشتر از 2 ساعت باشد باید نمونه را در محیط انتقال دهنده مناسب قرار داد . محیط هایی که اکثرا برای انتقال استفاده می کنند ، کری بیلیر یا استوارت است . نمونه هایی که به آزمایشگاه فرستاده می شود دو نوع بودند : یا به صورت سواب رکتال بودند که در محیط انتقال دهنده قرار داده شده بودند و با نمونه های تازه مدفوع بودند که در ظرف مخصوص و مناسب جمع اوری شده بودند .

نحوه کشت

قبل از هر چیزی  نمونه دریافتی (سواب رکتال – مدفوع تازه )را بررسی می کنیم که اگر شرایط لازم برای کشت را داشته باشد کشت انجام گیرد . همیشه نمونه مدفوع به نمونه سواب برتری دارد و اگرنمونه دریافتی تازه ، دارای چرک،موکوس،خون و .. باشد سعی می کنیم که برای کشت از این مناطق نمونه برداریم . برای کشت از محیط های مختلف و گوناگون استفاده می شود . با مخلوط کردن محیط های افتراقی با محیط های تقویت کننده می توان صحت آزمایشات خود را افزایش دهیم . در حالت روتین ، شامل محیط SS (سالمونلا - شیگلا) و محیط سلنیتF – محیط تقویت کننده – است . سلنیت به صورت آبگوشت است اما محیط سالمونلا-شیگلا به صورت آگار صورتی کم رنگ جامد است .

برای اغاز کشت ، مقداری از نمونه را برداشته و به صورت زیر عمل می کنیم :

  • نمونه را به محیط SS آغشته می کنیم و به صورت خطی کشت می دهیم .
  • مقداری دیگر از نمونه را به آبگوشت سلنیتF انتقال داده و کشت می دهیم .

لازم به ذکر است که ابتدا سواب را به محیط SS1  آغشته می کنیم و بعد همان سواب را در ادامه به محیط آبگوشت سلنیت F اغشته می کنیم سپس هر دو محیط را به مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سانتی گراد انکوبه می کنیم . بعد از 24 ساعت محیط SS1   را از نظر حضور و یا عدم حضور کلنی بررسی می کنیم و از محیط ابگوشت سلنیت F مقداری نمونه توسط لوپ بر می داریم  و بر روی محیط SS2  کشت خطی می دهیم و سپس محیط SS2  را به مدت 24 ساعت در 37درجه سانتی گراد انکوبه می کنیم و نتایج را بعد از 24 ساعت بررسی می کنیم . علت کشت در محیط SS2  این است که محیط سلنیت F ، محیطی غنی شده است و باعث می شود تا باکتری های مدفوعی بهتر رشد کنند . برای نمونه : ممکن است اکلای در SS1  رشد نکند اما در محیط SS2  رشد کند که این نشان دهنده اهمیت این نوع کشت مدفوع است .

 نحوه کشت در روی محیط SS  به صورت خطی است و توسط لوپ انجام میگیرد به این صورت که ابتدا به صورت خطی در یک قسمت از محیط SS  کشت می دهیم و سپس مقداری پلیت را می چرخانیم تا در ربع دیگر کشت را با غلظت کم خطوط کشت ادامه دهیم واین کار را تا ربع چهارم ادامه می دهیم و در هر ربع مقدار خطوط کشت را کاهش می دهیم تا نتایج به خوبی قابل مشاهده و بررسی باشند . نکته مهم در این کشت این است که در هر بار تعویض ربع ، باید لوپ را به وسیله حرارت استریل کنیم .

بررسی نتایج کشت مدفوع

بعد از 24 ساعت اولیه ، محیط کشت SS1  را بررسی می کنیم و اگر کلنی مشاهده نشد 24 ساعت دیگر منتظر می مانیم تا نتایج محیط SS2  را بررسی کنیم  .

باکتری های شایع کشت مدفوع در محیط SS  به صورت زیر دیده می شوند :

  • شیگلا : کلونی های زرد رنگ و ریز
  • اکلای پاتوژن : صورتی رنگ
  • سالمونلا : زرد متمایل به بی رنگی که دارای مراکز سیاه است .

لازم به ذکر است که کلونی ها را بعد از رشد باید به محیط های افتراقی ببریم تا نتایج قطعی را گزارش کنیم و به صرف دیدن رنگ و ظاهر کلونی ها نمی توان جواب قطعی را گزارش کرد هر چند که ممکن است افراد با تجربه از این روش برای گزارش استفاده کنند . اکلای پاتوژن لاکتوز مثبت و شیگلا و سالمونلا لاکتوز منفی هتسند . همانطور که در بالا هم اشاره شد سوش های  اکلای و سوش های سالمونلا را در پایان از نظر حظور آنتی بادی با انتی سرم ها بررسی می کنیم .

نکته بسیار مهم در جواب دهی این است ما نمونه ها را از نظر حضور و یا عدم حضور سالمونلا – شیگلا – اکلای پاتوژن بررسی کرده ایم بنابراین در جواب دهی نباید کشت مدفوع از نظر باکتریولوژی را منفی گزارش بکنیم بلکه باید کشت باکتریولوژی را از نظر این سه نوع باکتری منفی گزارش کنیم .





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : کشت مدفوع، سلنیت F، شیگلا، سالمونلا، SS،


چهارشنبه 24 فروردین 1390 :: نویسنده : امین شیرین نیا

سالمونلا ازطریق دهان وارد روده انسان  حیوانات وپرندگان می شود وسبب مسمومیتهای غذایی - سپتی سمی وتب روده ای (حصبه یا تیفوئید)می گردد

این باکتری باسیل گرم منفی - بدون اسپور - فاقد کپسول - متحرک ودارای فلازل پری تریش است . در این جنس فقط سالمونلا گالیناروم وپولوروم بدون حرکت می باشند . سالمونلا ها هوازی و بی هوازی اختیاری هستند

تشخیص آزمایشگاهی

بررسی میکروسکوپی مستقیم

در عفونت گاستروآنتریت سالمونلایی درصورتیکه اسمیر مستقیم مدفوع بررسی شود گلبولهای سفید درمدفوع اسهالی دیده می شود

کشت

برای تشخیص تب تیفوئیدی قبل از تجویز آنتی بیوتیک از بیمار نمونه جهت انجام کشت باید گرفته شود

انواع محیط کشت

محیطهای مغذی: مانند آگار خوندار کلنیهای سالمونلا اغلب بزرگ به قطر2 تا 3 میلیمتر به رنگ خاکستری باسطح محدب ومرطوب پس از 24ساعت در دمای37درجه سانتیگراد دیده می شود .

محیطهای انتخابی : مانند محیطهای کشت بریلیانت گرین, بیسموت سولفیت ,HEA - SS این محیطها مانع رشد کلی فرمها می گردد وسالمونلاهادر این محیط ها رشد می کنند

محیطهای انتخابی وافتراقی : مانند محیطهای مک کانکی, محیطEMB وDCA(دزوکسی کولات سیترات) کلنیهایی که روی این محیطها نمایان می شوند به علت عدم تخمیر لاکتوز بی رنگند

محیطهای غنی کننده : مانند محیط سلنیتF , محیط مایعGN این محیطها از رشد باکتریهای گرم مثبت جلوگیری به عمل آورده و سرعت تکثیر سالمونلا و شیگلا دراین محیطها افزایش پیدا می کند

الف) کشت مدفوع :

روش کار :نمونه مشکوک رابروی محیط مک کانکی یا EMB وSS وهمچنین بروی محیطهای غنی کننده مانند سلنیتF یاGN بریلیانت گرین - بیسموت سولفیت آگار کشت داده و دردمای 37درجه سانتیگراد به مدت 24ساعت نگهداری کنید .در روزبعد ازمحیطهای سلنیتFیاGN

نیز بر روی محیطهای کشت مناسب رپیلیکاز داده می شود .از کلنیهای مشکوک (بی رنگ)وSH2دار می توان جهت تستهای بیوشیمیایی استفاده کرد .

 

برای تشخیص باید از کلنیهای سالمونلا بر روی محیطهای کلیگر کشت داد که پس از 24ساعت به صورت آلکالن-اسید(تخمیر لاکتوز منفی وتخمیر گلوکز مثبت)ظاهر می شود

تمام سالمونلاها بجز پاراتیفی Aدرمحیط کلیگر ایجاد SH2 وتست اوره درسالمونلا منفی است وتست IMVIC درمورد سالمونلا تیفی و پاراتیفی Aبه صورت از چب به راست --+- ودر سالمونلا پاراتیفی B وC وتافی موریوم به صورت +-+- است .

نکته: سالمونلاتیفی در صورت مزمن شدن معمولا درکیسه صفرا کولونیزه شده وتکثیر پیدا می کند  واز طریق مدفوع دفع میشود لذا در موارد مزمن می توان سالمونلا راازکشت مدفوع جدا کرد

برای حصول نتیجه بهتر باید هنگام آزمایش از مسهل نمکی استفاده کرد تا کیسه صفرا تخلیه گردد

نکته : درموارد مشکوک به تب تیفوئیدی ازخون بیمارجهت انجام کشت نمونه گرفته می شود ودرعفونتهای گاستروآنتریت نمونه مدفوع جهت کشت استفاده می شود

روش انجام تست : برای انجام تست سرولوزیک باید ازباکتری موردآزمایش شیرابه یکنواختی در سرم فیزیولوزی  تهیه کرد وسپس یک قطره از آنرا با یک قطره آنتی سرم o(آنتی زن سوماتیک) روی لام شیشهای مخلوط نمود بروز آگلوتیناسیون قابل مشاهده با چشم غیر مسلح پس از یک تا دودقیقه تست مثبت رانشان می دهد .

نکته : اگر باکتری با هیچ یک از آنتی سرمهای oآگلوتیناسیون ندهد دلیل بروجود آنتی زن کپسولی یا آنتی زنVi ذرسالمونلا تیفی -سالمونلا آنتریدیس وپاراتیفی cاست که روی آنتی زن سوماتیک را پو شانده است

ب) کشت خون :

برای کشت خون در حدود10میلی لیتر ازخون بیمار رادرهنگام تب گرفته ودر محیطtrypticase  soy Brothتلقیح کرده برای مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سانتیگراد نگهداری نمایید وسپس به محیط کشت جامد منتقل کنید و توسط تستهای بیوشیمیایی کلنی مشکوک را بررسی کنید . در موارد تب تیفوئیدی در90 درصد ازموارد کشت خون درهفته اول بیماری مثبت است

ج)کشت ادرار :

برای کشت ادرار باید ادرار رادر دور 2500تا3000 به مدت 20 تا 30 دقیقه سانتریفوز کنید و سپس مایع روی را دور ریخته و به وسیله آنس از رسوب ته لوله نمونه برداری کنید . در سطح پلیتهای حاوی محیط کشت جامد ودرمحیط سلنیتfکشت داده و همچنین تستهای بیوشیمیایی را نیز انجام داد

نکته : تولید SH2 در سالمونلا تیفی به شکل حلقه یالکه سیاهرنگ درحدفاصل  قسمت شیبدار وبخش استوانه محیط کلیگرآیرون آگار دیده می شود .

نکته : سالمونلا تیفی برروی محیط بیسموت سولفیت آگار (ویلسون-بلر) کلنیهای سیاه با جلای فلزی ایجاد می کند .

نکته : برای افتراق سالمونلا از سیتروباکتر از تست لیزین استفاده می شود (سالمونلا LDC+وLDA - می باشد)





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : سالمونلا، تب تیفوئید،


یکشنبه 4 مهر 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

اسپور

بعضی از باکتری ها وقتی در شرایط سخت از جمله کمبود مواد غذایی(منبع کربن و ازت) ،خشکی و دمای زیاد قرار میگیرند ، دیواره ی ضخیمی دور خود میسازند این دیواره ی ضخیم که تا زمان سازگار شدن شرایط محیطی باقی می ماند را اسپور می گویند. اسپور ها ممکن است دور تا دور ناحیه کرو موزومی باکتری را بگیرند در این حالت است که به انها اندوسپور اطلاق میشود البته در این حالت مقداری از سیتو پلاسم نیز در داخل اندوسپور قرار دارد.

اسپور سازی با تولید ساختار های جدید انزیمها و متابولیت های تازه و همزمان با ان نا پدید شدن بسیاری از اجزای سلول رویشی همراه است.این تغییرات نشانگر فرایند تمایز واقعی است.یک سری از ژن ها که فراورده های انها در تشکیل و ترکیب شیمیایی نهایی اسپور موثرند فعال گشته و در عین حال یک سری دیگری از ژن ها ی فعال در سلول رویشی غیر فعال میگردد. این تغییرات و دگر گونی در ویژگی ترانویسی  RNA پلی مراز با یک پروتئین دیگر پروموتور به نام فاکتور سیگما مشخص می شود پس فرایند تشکیل اسپور یک فراییند تدریجی است که باید ژن های ان تحریک شوند و این تحریک همان تنش های محیطی است.برای رنگ امیزی اسپور میتوان از روش های dornner -fulton- albert استفاده کرد.

محل قرار گرفتن اسپور :

  1. در مرکز باشد.
  2. در انتهای باکتری باشد.
  3. نه خیلی وسط و نه خیلی در انتها ایجاد گردد.

اسپور میتواند اندازه ی باکتری یا بزگتر از ان باشد که در این حالت به فرم "راکت پینگ پنگ "در می اید و به همین نام تشخیص داده میشود.

 شاخصه  باکتری های اسپور ساز باسیلاسه است که همیشه اسپور دارد و دوجنس معروف این خانواده: "باسیلوس(میله ای شکل ها) و کلستریدوم" است.گاهی اوقات غذاهای بسته بندی شده ان قدر حرارت نمی بینند که باکتر اندوسپوردار انها کشته شود.کلستریدیوم بوتولینیم یکی از این باکتری هاست که توکسین( سم )ایجاد شده از ان بر دستگاه عصبی اثر میگذارد و بسیار مهلک است . فردی که از این غذای الوده بخورد دچار بیماری "بوتولیسم" میشود و علائم ان دو بینیو فاج شدگی است.

 

                                       "کلستریدیوم بوتولنیم و اندوسپور ان به فرم راکت پینگ پنگ"





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :


پنجشنبه 1 مهر 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

  کپسول باکتری ها

کپسول باکتری ها یک لایه لو ابی یا گلیکوکالیس است که بیرونی ترین لایه ی سلول باکتریایی را میپوشاند.کپسول در همه ی باکتری ها وجود نداری.اما باکتری هایی که دارای کپسول اند چند ویژگی دارند اول اینکه کلنی این باکتری ها حالت کره ای و کش دار دارد(smooth) و در رنگ امیزی های مختلف رنگ نمیگیرد.

باکتری فاقد کپسول کلنی خشک و خشن دارند (rough) گاها ضخامت کپسول از باکتری خیلی بیشتر است.باکتر های کپسول دار بیماری زا اند و کپسولشان عامل چسبندگی و مقاومت انها و در واقع بیماری زایی میشود به این حالت" پاتوژنی سیته "میگویند یعنی بیماری زایی.خاصیت دیگری که ایجاد میکنند انتی ژنیک بودن است و انتی فاگوسیتوز.

بعضی کپسول ها مخصوصا پلی ساکاریدها در آب حل میشوند.اما بعضی پلی پپتیدی بوده و از اسید امینه دی گلوتامیک استفاده میشود و بعضی از ترکیبی از هردو اند.

کپسول ها در باکتری های جوان ضخامت بیشتری دارند بنابراین باید در محیط های غنی کشت داده شوند تا ضخامت کپسول مطلوب باشد برای رنگ امیزی.رنگ امیزیی کپسول ها به روش نگروزین-His-انتونی انجام میگیرد.در دو روش اخر دقت کار بالا تر است ونتیجه ی کار هم به مراتب واضح تر و بهتر خواهد بود.مشاهده ی کپسول هم در ازمایشگاه با عدسی 100 میکروسکوپ های نوری صورت میگیرد.





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :


شنبه 16 مرداد 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :


پنجشنبه 14 مرداد 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

محیط آگارخوندار(Blood Agar)

محیط کشت آگار خوندار یکی از محیطهای کشت مغذی است که رشدبسیاری ازباکتریها راتامین می کندوهمچنین ایجاد همولیز برروی این محیط به راحتی قابل بررسی است. برای تهیه این محیط پس ازتهیه آگار پایه لازم است محیط تادرجه چهل تا پنجاه درجه سانتیگراد خنک شود. دراین مرحله پنج میلی لیتر خون تازه به ازای هرصد میلی لیتر محیط افزوده وپس از مخلوط کردن درپلیت های استریل تقسیم کنید  

همولیز Bاستافیلوكوك اوروس

 

محیط شکلاتی

محیط کشت آگار شکلاتی که درآن گلبولهای قرمز به صورت لیز وجوددارد ازمحیطهای کشت مغذی است که رشداغلب باکتریها راتامین میکند. برای تهیه این محیط پس ازتهیه آگارپایه گه همان پایه آگارخوندار است کافی است که خون دردرجه حرارت هشتاد درجه سانتیگراد به محیط اضافه شود

 

محیط مولر هینتون

این محیط به عنوان یک محیط مغذی پایه برای بررسی آنتی بیوگرام مناسب است برای تهیه این محیط پس ازحل نمودن پودر دهیدراته محیط درآب مقطرواتوکلاونمودن محیط رادرپلیت های استریل تقسیم نمایید

 

محیط EMB

این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت جلوگیری می کندوبه عنوان یک محیط انتخابی پایه برای جداسازی باکتری های گرم منفی بسیار مناسب است. کلنی کلی باسیل برروی این محیط به صورت جلای فلزی یا درخشندگی متالیک ظاهر میگردند

 

محیط مک کانکی آگار(Mac)

در این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت جلوگیری می شودوبه عنوان یک محیط انتخابی پایه برای جداسازی باکتریهای گرم منفی مناسب است. کلنی ها  بر حسب استفاده باکتری ازلاکتوز بصورت لاکتوزمثبت(صورتی)ولاکتوز منفی(بی رنگ)ظاهر می شوند

MAC  محیط انتخابی وافتراقی است

ارگانیسم های گرم منفی رشد كرده وگرم مثبت هارشد نمی كنند كه به علت وجود بایل نمك و كریستال ویوله است

 

محیط SS

این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت وبسیاری از باکتریهای گرم منفی جلوگیری می کندوبه عنوان یک محیط انتخابی برای جداسازی سالمونلاوشیگلابخصوص ازنمونه مدفوع بسیار مناسب است

 

محیط بایل اسکولین آگار

این محیط به علت دارا بودن اسکولین وصفرابرای شناسایی آنتروکوک ازسایر استرپتوکوکها بسیار مناسب است. دراین محیط صفرابه برخی از استرپتوکوکها ازجمله آنتروکوک اجازه رشد میدهدوباعث لیز بسیاری از استرپتوکوکها می شودودر صورتی که باکتری قادر به هیدولیز اسکولین باشد گلوکزواسکولتین(یک مولکول الکلی می باشد)آزاد می شود سپس اسکولتین با یون فریک موجود در محیط ایجادکمپلکس سیاه رنگ می شود

 

محیط لیزین آیرون آگار(LIA)

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در دکربوکسیلاسیون و دامیناسیون لیزین استفاده میشود.محیط مزبور را پس از تهیه در لوله های استریل تقسیم نموده و لوله را به صورت شیب دار قرار دهید تا محیط به آرامی سرد و منجمد شود   

 

محیط مانیتول سالت آگار (MSA)

در این محیط به علت حضور 7.5% نمک از رشد بسیاری از باکتریها جلوگیری شده ولی اساتفیلو کوکها به خوبی رشد می نماید . این محیط همچنین حاوی قند مانیتول و معرف فنول رد می باشد و در صورتی استافیلوکوک مورد نظر قادر به تخمیر مانیتول باشد باعث اسیدی شدن محیط و تغییر رنگ معرف به زرد می شود

 

محیط کلیگر آیرون آگار (KIA)

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در تخمیرقند گلوکز و لاکتوز استفاده می شود . پس از تهیه محیط حدود 5 تا 7 میلی لیتر از محیط را در لوله های استریل تقسیم نموده و لوله را به صورت شیب دار قرار دهید تا محیط به آرامی سرد و منجمد شود

 

محیط مالونات

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در استفاده از مالونات سدیم به عنوان منبع کربن استفاده می شود . تغییر رنگ محیط از سبز به آبی نشانه مثبت بودن تست است

 

محیط SIM

از این محیط برای بررسی حرکت باکتری توانایی احیای گوگرد و تولید SH2 و تست اندول استفاده می شود.

میحط کشت مانیتول سالت آگار

 

محیط کشت EMB  

 

محیط کشت مولر هینتون آگار





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :


دوشنبه 11 مرداد 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

مایع پلور یا افیوژن پلور،  جمع شدن مایع در فضای پلور (جنب) می باشد. فاصلة بین ریه و دیواره قفسه سینه را فضای جنبی می گویند. مایع ممكن است دارا یا فاقد سلول و تركیبات آن شبیه سرم باشد (با پروتئین كمتر). این نوع مایع را ترانسودا (Transudate) می گویند كه اغلب تشكیل آن در نتیجة بیماریهای قلبی، كبدی و كلیوی است مایع پلوری كه دارای تعداد زیادی گلبول سفید و شواهد دیگری از یك پاسخ التهابی باشد معمولاً ناشی از عفونت است، اما بدخیمی ها، آنفاركتوس ریه، یا بیماریهای خود ایمنی كه در آن واكنش بین آنتی ژن – آنتی بادی آغازگر یك پاسخ التهابی است نیز ممكن است مسئول باشند. چنین مایعی اگزودا (Exudate) نامیده می شود و معمولاً این مایع به آزمایشگاه میكروبشناسی ارسال می گردد. این نمونه معمولا بوسیلة آسپیراسیون سوزنی (Thoracentesis) جمع آوری می شود و با نام مایع پلور، مایع توراسنتز یا مایع امپیما (Emphyma fluid) به آزمایشگاه فرستاده می شود. مایع پلور اگزوداتیوی كه دارای تعداد زیادی نوتروفیل بوده و به طور مشخص چركی باشد مایع امپیما نامیده می شود. اپیما متعاقب پنومونی ایجاد می شود، اما سایر عفونت هایی كه نزدیك به ریه ایجاد می شوند (مثلاً عفونت زیر دیافراگم) ممكن است موجب كاستن میكروارگانیسم ها در فضای پلور گردند. باكتریهائی كه از مایع پلور جدا می شوند همان باكتریهائی هستند كه ایجاد پنومونی می كنند مانند استرپتوكوكوس پنومونیه، استافیلوكوك اورئوس، هموفیلوس آنفلوآنزا، انتروباكتریاسه، سودوموناس و باكتریهای بیهوازی. ارگانیسم های بیهوازی در مایع پلور یا امپیما، ثانویه به پنومونی آسپیراسیون یا عوارض آن (آبسه ریوی) هستند و با شیوع كمتر سایر استرپتوكوكها، مایكوباكتریوم توبركلوزیس و مایكوباكتریهای غیرتوبركلوزی، گونه های اكتینومایسس، گونه های نوكاردیا، قارچها و ندرتاً مایكوپلاسما، ویروسها ممكن است از كشت امپیما ایزوله گردند. مایع پلور همانند سایر مایعات استریل بدن باید در یك لوله استریل ویالی كه اكسیژن آن خارج شده و یا به آزمایشگاه منتقل شود. 5-1 میلی لیتر نمونه جهت جداسازی بیشتر باكتریها كافی است، اما مقادیر بیشتر خصوصاً در مورد جداسازی مایكوباكتریوم و قارچها بهتر است، ویالهای انتقال بیهوازی به طور تجاری موجودند. این ویالها در شرایط بدون اكسیژن تهیه شده و درب آنها با چوب پنبه، پلاستیك یا یك درپیچ كوتاه بسته شده و از طریق آنها مایع را به داخل ویال می توان تزریق نمود. مایع پلور را می توان بوسیلة سرنگی كه سر آن بسته شده سریعاً به آزمایشگاه انتقال داد. اما این روش نسبت به ویالهای آماده مزیت كمتری دارد. بیشتر باكتریهای مهم از نظر بالینی به طور مناسب در ظروف انتقال بیهوازی (مانند سرنگ و لوله های درپیچ‌دار استریل)، اگر چركی باشند و مقدار آنها كافی باشد، بمدت كوتاهی زنده می مانند. نمونه هائی كه در سرنگ یا لوله های انتقال بیهوازی به آزمایشگاه می رسند باید حتی الامكان هر چه سریعتر در محیط های معمول هوازی و بیهوازی كشت داده شوند و رنگ آمیزی گرم روی آنها انجام گردد. اگر باسیل های گرم – مثبت با رشته های طویل و نازك دیده شوند، باید گسترش دیگری را جهت رنگ آمیزی اسید – فاست تغییر یافته جهت نوكاردیا آماده نمائیم. باسیلهای رشته ای كه اسید – فاست نباشند معمولا گونه های اكتینومایسس هستند.

نمونه جهت جداسازی مایكوباكتریها و قارچها باید در لوله های درپیچ دار استریل منتقل شوند. حداقل 10 تا 15 میلی لیتر از مایع مورد نظر جهت جداسازی مناسب ارگانیسم هائی كه به تعداد كم در مایع وجود دارند لازم است. نمونه هائی كه مقداری رقیق هستند بوسیلة سانتریفوژ كردن نمونه در g×1500 به مدت حداقل 15 دقیقه تغلیظ می شوند. مایع روئی باید به روش آسپتیك و با استفاده از یك پیپت استریل خارج شده و یك میلی لیتر از مایع روئی جهت مخلوط كردن نمونه باقی بماند. با استفاده از یك پیپت استریل نمونه را چند مرتبه بالا و پائین می كشیم تا رسوب بخوبی به صورت سوسپانسیون درآید. البته باید این كارها را در زیر هودبیولوژیك انجام داد. از سوسپانسیون آماده می توان جهت كشت و تهیه گسترش استفاده نمود. نمونه مایع را جهت بررسی قارچها علاوه بر رنگ آمیزی گرم باید به روش مرطوب نیز مورد آزمایش قرار داد. از هیدروكسیدپتاسیم 10% یا رنگ كالكوفلور سفید می توان جهت مشاهده عناصر قارچی استفاده نمود. علاوه بر اشكال میسیلیومی، مواد حفرة توراسیك ممكن است حاوی اسفرولهای كوكسیدیوئیدس یا سلولهای مخمری جوانه‌دار باشند. محیط های كشتی كه از رشد قارچها حمایت می كنند شامل BHI آگار (كه با خون گوسفند و آگار ممانعت كننده از رشد كپك تكمیل شده است) می باشد. از آنجائیكه گونه های لژیونلا اغلب از مایع پلور جدا می شود، محیط های اختصاصی می تواند جهت جدا كردن این ارگانیسم مورد استفاده قرار گیرد. در این گونه مواد پزشك باید آزمایشگاه را جهت كشت نمونه به منظور جداسازی لژیونلا آگاه سازد.





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : پلور، جنب،


یکشنبه 10 مرداد 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

جهت درمان لازم است که حساسیت باکتریها نسبت به آنتی بیوتیکها تعیین گردد. از ساده ترین روشها رقت لوله ای تعیینMIC  وروشهای نفوذ درآگار میباشد

درروش نفوذ درآگار دیسکهای حاوی مقدارمشخص واستانداردآنتی بیوتیک رابروی آگار مغذی که باکتری موردنظر روی آن کشت شده قرار می دهند. این عمل باعث نفوذ آنتی بیوتیک درآگار می شود.

جهت انجام آنتی بیوگرام معمولا از محیطهای کشت مولر هینتون و  آگار خونداروآگار شکلاتی استفاده می گردد. هر چه باکتری نسبت  به آنتی بیوتیک حساستر باشدوغلظتهای کمتر آنتی بیوتیک قابلیت ممانعت از رشد باکتری راداشته باشد قطر هاله عدم رشدبیشتر می شود نتایج این روش به صورت حساس نیمه حساس ومقاوم گزارش می شود.

 





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : انتی بیوگرام، مولر هینتون اگار،


پنجشنبه 31 تیر 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

زمینه و اهداف: پسودوموناس آئروژینوزا یک پاتوژن مهم بیمارستانی است که مقاومت آنتی بیوتیکی زیادی را نشان می دهد. برای مطالعه اپیدمیولوژیک پسودوموناس آئروژینوزا روش های فنوتایپینگ مثل تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و ژنوتایپینگ مثل آنالیز الگوی پلاسمیدی وجود دارد. آنالیز پلاسمیدی اطلاعات مفیدی را در مورد منشاء اپیدمی و تعداد کلون های متفاوت موجود در یک اپیدمی بدست می دهد، لذا جهت مطالعه الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و پلاسمیدی سویه های پسودوموناس آئروژینوزا در عفونت های بیماران بستری شده در مرکز آموزشی و درمانی سینای تبریز این تحقیق انجام شد تا ارتباط اپیدمیولوژیک بین سویه های جدا شده مورد بررسی قرار گیرد.

روش کار: این مطالعه برروی 135 سویه پسودوموناس آئروژینوزا جدا شده از بیماران با عفونت های مختلف بستری در مركز آموزشی و درمانی سینای تبریز انجام گرفترای تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی ازروش انتشار دیسک درآگارو برای استخراج پلاسمید ازروش لیز قلیایی تغییر یافته استفاده شد. جهت شناسایی باندهای supercoiled ازopen circular و linear از روش الکتروفورز دوبعدی استفاده شد.برای برش پلاسمیدها دوآنزیم محدودالاثر EcoRI وHincII بکارگرفته شدند.

یافته ها: از تعداد 135 سویه پسودوموناس آئروژینوزا ایزوله شده از بیماران با عفونت های مختلف تست حساسیت به آنتی بیوتیک ها بعمل آمد و الگوی پلاسمیدی تعیین گردید. میزان مقاومت به آزترونام77% ، کولیستین74% ، سفتازیدیم 69%، پیپراسیلین 67% ، اوفلوکساسین 62% ، توبرامایسین 56% ،کاربنی سیلین 54% ، جنتامایسین51% ، سیپروفلوکساسین 22% ، آمیکاسین15% ، پلی میکسینB 13% و ایمی پنم 2 بود. از 135 سویه 68 سویه (50/4%) فاقد هرنوع پلاسمید بودند و در 67 سویه باقیمانده (49/6%) 1تا 6 پلاسمید شناسایی شد. وزن مولکولی پلاسمیدهای جداشده عمدتا" در محدودهkb 5/0 تا kb21 وتعدادی بیش ازkb 21 بود. از مجموع 67 سویه دارای پلاسمید، 28 الگوی پلاسمیدی بدست آمد كه الگوهای مشابه در ایزوله های مربوط به بخش سوختگیر 2 تا 16 ایزوله) و نیز در ایزوله های مربوط به بخش های ICU، داخلی و جراحی عمومی بترتیب در 4 و 2 ایزوله شناسایی شدند. بعد از برش آنزیمی با آنزیم های محدودالاثر EcoRI و HincII در 25 سویه ی  پسودوموناس آئروژینوزا محتوی یك یا دو پلاسمید، الگوهای برشی یكسان در 8 سویه (32%) باEcoRI مشاهده شد درحالیكه با آنزیم HincII هیچگونه الگوی برشی مشابه حاصل نشد.

نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشانگر مقاومت آنتی بیوتیکی بالا و حضور پلاسمید در اکثر سویه های پسودوموناس آئروژینوزا ایزوله شده از عفونت های مختلف بوده و تشابه زیادی در الگوهای پلاسمیدی والگوهای برشی سویه های جدا شده از عفونت های بیمارستانی از بخش های سوختگی، ICU، داخلی و جراحی عمومی در یک زمان کوتاه بدست آمد که احتمال منشاء گرفتن این باکتری ها از یک کلون باکتریایی با شیوع بالای انتقال ژن را در بین سویه های بیمارستانی مطرح می سازد و نشانگر مفید بودن مطالعه الگوی پلاسمیدی در پسودوموناس آئروژینوزا می باشد.





نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها : پسودوموناس،


یکشنبه 20 تیر 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

عوامل اتیولوژیك بیماری از تمام گروهها (باكتریها، قارچها، ویروسها و انگلها) ممكن است در داخل بافتهای بدن یا مایعات بدن یافت شوند. در این فصل در بارة انواع میكروارگانیسم هائی كه احتمالاً از نمونه های بافتی، استخوان – مغز استخوان و مایعات استریل بدن جدا می گردند بحث می شود. باكتریها، قارچها و ویروسها را می توان بوسیلة روشهای میكروبشناسی در آزمایشگاه تشخیص داد و بحثی كه بعداً خواهد آمد بر روی این عوامل متمركز می شود. بدلیل اینكه وجود حتی یك كلنی از یك باكتری پاتوژن می تواند با اهمیت باشد و به دلیل اینكه این نمونه ها نسبت به سایر نمونه ها بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شود، توصیه می گردد كه تمام مراحل كار بر روی نمونه، انتقال نمونه و كشت بر روی محیط بوسیلة یك تكنولوژیست ماهر كه دارای دستكش بوده و در زیر هودهای ایمنی بیولوژیك كار می كند، انجام شود.

در اغلب موارد تشخیص و شناسائی انگلها در بافت با استفاده از خصوصیات ساختمانی و مورفولوژیك آنها در برش رنگ آمیزی شده بافت شناسی صورت می گیرد. آزمایش و تشخیص انگلها در بافت بوسیلة پاتولوژیست انجام می شود. اما در اغلب موارد عفونت با پنوموسیستیس كارینی تشخیص بوسیلة میكروبیولوژیست از مواد بیوپسی شده ریه صورت می گیرد. گاهی در نمونه مرطوب تهیه شده از مایع پلور ممكن است آنتاموباهیستولیتیكا وجود داشته باشد. این انگل را می توان در نمونه های گرفته شده از دیواره یك آبسه آمیبی كبدی شناسائی نمود. سایر بافتها را می توان جهت انگلهائی مانند لیشمانیا و تریپانوزوما كشت داد.

 

1-     مایعات استریل بدن

در پاسخ به یك عفونت، در هر حفره بدن ممكن است مایع تجمع پیدا كند. بافت های سخت اغلب ایجاد فلگمون، سلولیت یا آبسه می نمایند. مناطقی از بدن كه معمولا مایعات آنجا را جهت مطالعات میكروبشناسی ارسال می كنند (علاوه بر خون و مایع مغزی نخاعی ) عبارتند از:

  • قفسه سینه (مایع پلور)، حفره شكمی (مایع آسیت یا مایع پاراسنتز یا مایع پریتون). مفاصل (مایع مفصلی)، پریكارد (مایع پریكارد).

تكنیك های آزمایشگاهی جهت كار بر روی تمام مایعات استریل بدن بیشتر اوقات مشابه است. مایع شفاف را می توان بوسیلة سانتریفوژ كردن یا فیلتراسیون تغلیظ نمود. در صورتیكه مواد چركی را می توان مستقیماً به محیط كشت تلقیح نمود. هر مایع بدنی كه به صورت لخته به آزمایشگاه رسید بایستی جهت آزاد شدن باكتریهای مخفی در لخته هموژنیزه شده و جهت آزاد شدن سلولهای قارچی باید خرد شود. آماده سازی چنین نمونه هائی بایستی در دستگاه گریندر بافتی یا با استفاده از یك هاون و دسته هاون یا گریندر بافتی شیشه ای انجام شود تا باكتریها بهتر جدا شوند. خرد كردن ممكن است عناصر قارچی را از بین ببرد، بنابراین جهت نمونه ای قارچی توصیه نمی شود. جهت جداسازی قارچها بایستی قطعه ای از نمونه را با اسكالپل بریده و مستقیماً بر روی محیط كشت قرار داد.

 

الف- مایع پلور (جنب) (Pleural fluid)

مایع پلور یا افیوژن پلور،  جمع شدن مایع در فضای پلور (جنب) می باشد. فاصلة بین ریه و دیواره قفسه سینه را فضای جنبی می گویند. مایع ممكن است دارا یا فاقد سلول و تركیبات آن شبیه سرم باشد (با پروتئین كمتر). این نوع مایع را ترانسودا (Transudate) می گویند كه اغلب تشكیل آن در نتیجة بیماریهای قلبی، كبدی و كلیوی است مایع پلوری كه دارای تعداد زیادی گلبول سفید و شواهد دیگری از یك پاسخ التهابی باشد معمولاً ناشی از عفونت است، اما بدخیمی ها، آنفاركتوس ریه، یا بیماریهای خود ایمنی كه در آن واكنش بین آنتی ژن – آنتی بادی آغازگر یك پاسخ التهابی است نیز ممكن است مسئول باشند. چنین مایعی اگزودا (Exudate) نامیده می شود و معمولاً این مایع به آزمایشگاه میكروبشناسی ارسال می گردد. این نمونه معمولا بوسیلة آسپیراسیون سوزنی (Thoracentesis) جمع آوری می شود و با نام مایع پلور، مایع توراسنتز یا مایع امپیما (Emphyma fluid) به آزمایشگاه فرستاده می شود. مایع پلور اگزوداتیوی كه دارای تعداد زیادی نوتروفیل بوده و به طور مشخص چركی باشد مایع امپیما نامیده می شود. اپیما متعاقب پنومونی ایجاد می شود، اما سایر عفونت هایی كه نزدیك به ریه ایجاد می شوند (مثلاً عفونت زیر دیافراگم) ممكن است موجب كاستن میكروارگانیسم ها در فضای پلور گردند. باكتریهائی كه از مایع پلور جدا می شوند همان باكتریهائی هستند كه ایجاد پنومونی می كنند مانند استرپتوكوكوس پنومونیه، استافیلوكوك اورئوس، هموفیلوس آنفلوآنزا، انتروباكتریاسه، سودوموناس و باكتریهای بیهوازی. ارگانیسم های بیهوازی در مایع پلور یا امپیما، ثانویه به پنومونی آسپیراسیون یا عوارض آن (آبسه ریوی) هستند و با شیوع كمتر سایر استرپتوكوكها، مایكوباكتریوم توبركلوزیس و مایكوباكتریهای غیرتوبركلوزی، گونه های اكتینومایسس، گونه های نوكاردیا، قارچها و ندرتاً مایكوپلاسما، ویروسها ممكن است از كشت امپیما ایزوله گردند. مایع پلور همانند سایر مایعات استریل بدن باید در یك لوله استریل ویالی كه اكسیژن آن خارج شده و یا به آزمایشگاه منتقل شود. 5-1 میلی لیتر نمونه جهت جداسازی بیشتر باكتریها كافی است، اما مقادیر بیشتر خصوصاً در مورد جداسازی مایكوباكتریوم و قارچها بهتر است، ویالهای انتقال بیهوازی به طور تجاری موجودند. این ویالها در شرایط بدون اكسیژن تهیه شده و درب آنها با چوب پنبه، پلاستیك یا یك درپیچ كوتاه بسته شده و از طریق آنها مایع را به داخل ویال می توان تزریق نمود. مایع پلور را می توان بوسیلة سرنگی كه سر آن بسته شده سریعاً به آزمایشگاه انتقال داد. اما این روش نسبت به ویالهای آماده مزیت كمتری دارد. بیشتر باكتریهای مهم از نظر بالینی به طور مناسب در ظروف انتقال بیهوازی (مانند سرنگ و لوله های درپیچ‌دار استریل)، اگر چركی باشند و مقدار آنها كافی باشد، بمدت كوتاهی زنده می مانند. نمونه هائی كه در سرنگ یا لوله های انتقال بیهوازی به آزمایشگاه می رسند باید حتی الامكان هر چه سریعتر در محیط های معمول هوازی و بیهوازی كشت داده شوند و رنگ آمیزی گرم روی آنها انجام گردد. اگر باسیل های گرم – مثبت با رشته های طویل و نازك دیده شوند، باید گسترش دیگری را جهت رنگ آمیزی اسید – فاست تغییر یافته جهت نوكاردیا آماده نمائیم. باسیلهای رشته ای كه اسید – فاست نباشند معمولا گونه های اكتینومایسس هستند.

نمونه جهت جداسازی مایكوباكتریها و قارچها باید در لوله های درپیچ دار استریل منتقل شوند. حداقل 10 تا 15 میلی لیتر از مایع مورد نظر جهت جداسازی مناسب ارگانیسم هائی كه به تعداد كم در مایع وجود دارند لازم است. نمونه هائی كه مقداری رقیق هستند بوسیلة سانتریفوژ كردن نمونه در g×1500 به مدت حداقل 15 دقیقه تغلیظ می شوند. مایع روئی باید به روش آسپتیك و با استفاده از یك پیپت استریل خارج شده و یك میلی لیتر از مایع روئی جهت مخلوط كردن نمونه باقی بماند. با استفاده از یك پیپت استریل نمونه را چند مرتبه بالا و پائین می كشیم تا رسوب بخوبی به صورت سوسپانسیون درآید. البته باید این كارها را در زیر هودبیولوژیك انجام داد. از سوسپانسیون آماده می توان جهت كشت و تهیه گسترش استفاده نمود. نمونه مایع را جهت بررسی قارچها علاوه بر رنگ آمیزی گرم باید به روش مرطوب نیز مورد آزمایش قرار داد. از هیدروكسیدپتاسیم 10% یا رنگ كالكوفلور سفید می توان جهت مشاهده عناصر قارچی استفاده نمود. علاوه بر اشكال میسیلیومی، مواد حفرة توراسیك ممكن است حاوی اسفرولهای كوكسیدیوئیدس یا سلولهای مخمری جوانه‌دار باشند. محیط های كشتی كه از رشد قارچها حمایت می كنند شامل BHI آگار (كه با خون گوسفند و آگار ممانعت كننده از رشد كپك تكمیل شده است) می باشد. از آنجائیكه گونه های لژیونلا اغلب از مایع پلور جدا می شود، محیط های اختصاصی می تواند جهت جدا كردن این ارگانیسم مورد استفاده قرار گیرد. در این گونه مواد پزشك باید آزمایشگاه را جهت كشت نمونه به منظور جداسازی لژیونلا آگاه سازد.

 

ب- مایع صفاقی (Peritoneal fluid)

فضای صفاقی شامل احشائی مانند كبد، پانكراس، معده، روده ها، مثانه، لوله های فالوپ طحال و تخمدانها می باشد. كلیه ها در وضعیت خلف صفاقی هستند. در یك فرد سالم فضای صفاقی حاوی مقدار كمی مایع بوده كه عمدتاً جهت مرطوب نمودن سطح صفاقی می باشد. مایع صفاقی طبیعی حاوی 300 گلبول سفید در هر میلی لیتر می باشد، اما مقدار پروتئین و وزن مخصوص آن پائین است.

عوامل عفونی از طریق سوراخ شدن روده، عفونت احشاء داخل شكم، از طریق جریان خون، یا بوسیلة تلقیح خارجی (مانند جراحی و تروما) به پریتون انتقال می یابند. در PID یا بیماری التهابی لگن، ارگانیسم ها از طریق كانالهای طبیعی لولة فالوپ به فضای صفاقی می رسند. در پریتونیت اولیه كانون عفونت مشهود نیست.

پریتونیت ثانویه به علت پارگی یك عضو احشائی یا سایر منابع شناخته شده عفونت ایجاد می شود. در طی یك عفونت یا پروسه التهابی، مایع افزایش یافته و در فضای صفاقی تجمع می یابد. این مایع معمولاً آسیت یا مایع آسیتی نامیده می‌شود كه معمولاً سلولهای التهابی آن افزایش یافته و مقدار پروتئین آن بالاست.

ارگانیسم هائی كه از نمونه یك بیمار مبتلا به پریتونیت اولیه جدا می شود با سن بیمار تغییر می كند شایعترین عامل اتیولوژیك در بچه ها استرپتوكوك پنومونیه و استرپتوكوك گروه A می باشد انتروباكتریاسه ها، سایر باسیل های گرم منفی و استافیلوكوك نیز ممكن است جدا شوند. در بالغین، اشریشیاكولی شایعترین، عامل بوده و متعاقب آن استرپتوكوك پنومونیه و استرپتوكوك گروه A قرار دارند. عفونت پلی میكروبی هنگامیكه فقط باكتریهای بیهوازی با بیماری مرتبط باشند شایع نیست. در میان زنان فعال از نظر جنسی، نایسریاگنوره و كلامیدیا تراكوماتیس عوامل شایع عفونت های تنفسی، اغلب در شكل پری هپاتیت (كه سندرم فیتز – هاگ – كورتیس نامیده می شود) هستند. عوامل قارچی ایجاد كننده پریتونیت شایع نیستند. اما گونه های كاندیدا را می توان از بیمارانی كه سیستم ایمنی آنها سركوب شده یا بمدت طولانی داروهای ضدمیكروبی مصرف نموده اند، جدا نمود. كوكسیدیوئیدس ایمیتیدس یك عامل غیرمعمول پریتونیت در مناطق آندمیك (مانند جنوب غربی ایالات متحده) است.

پریتونیت ثانویه در نتیجه سوراخ شدن یك عضو احشائی، جراحی، جراحات ناشی از صدمه، اتصال ضعیف دیوارة یك عضو احشائی ناشی از بیماری های تخریب كننده (كولیت اولسراتیو، كارسنوما) انسداد، یا یك عفونت قبلی (آبسه كبدی، سالپنژیت، سپتی سمی و غیره) ایجاد می شود.

طبیعت، جایگاه و اتیولوژی فرآیند زمینه ای تابع عواملی هستند كه از مایع پریتون جدا می گردد. با داشتن زمینه بیماری التهابی لگن (PID)، گنوكوك، بیهوازیها و كلامیدیا جدا خواهند شد. در پریتونیت یا آبسه های داخل شكمی عموماً بیهوازها را می توان به همراه انتروباكتریاسه ها، انتروكوك یا سایر استرپتوكوك ها جدا نمود. در بیمارانی كه فلور روده ای آنها بوسیلة درمان ضد میكروبی  تغییر یافته است، باسیل های گرم – منفی مقاوم و استافیلوكوك اورئوس ممكن است دخیل باشند. از آنجائیكه در روده باكتریهای بیهوازی هزار برابر باكتریهای هوازی هستند، بنابراین جای تعجب نیست كه نقش باكتری های بیهوازی شاید با باكتریهای اختیاری عمل سینرژیسمی داشته باشند. ارگانیسم هائی كه احتمالاً جدا می شوند اشریشیا كولی، گروه باكتروئیدس فراجیلیس، انتروكوك و سایر استرپتوكوك ها، گونه های باكتروئیدس، سایر باسیلهای گرم – منفی هوازی، كوكسی های گرم – مثبت بیهوازی و كلوستریدیوم هستند.

نمونه یا بوسیلة آسپیراسیون از طریق پوست (پاراسنتز) و یا در هنگام عمل جراحی جمع آوری شده و جهت تهیه گسترش و كشت به آزمایشگاه فرستاده می شود. انتقال نمونه باید در ویال بیهوازی انجام شود. معمولاً 1 تا 5 میلی لیتر مایع جهت تشخیص عامل ایجاد كننده پریتونیت كفایت می كند، اما با مقادیر بیشتر نیز عملی است. به علت اینكه نمونه ممكن است حاوی باكتریهای بیهوازی نیز باشد بایستی هر چه سریعتر بر روی محیط های كشت تلقیح شوند. اگر تعداد زیادی از یك مادة شفاف سرمی خونی به آزمایشگاه برسد، باید بمدت 15 دقیقه در g×1500 سانتریفوژ شود. محیط های كشت باكتریولوژیك بایستی شامل آگار شكلاته و سایر محیط های لازم جهت رشد گنوكوك و گاهی گونه های هموفیلوس نیز باشند. روشهای مناسب جهت جداسازی قارچها، كلامیدیا و ویروسها در صورت درخواست باید به كار روند.

 

ج- مایع دیالیز صفاقی (Peritoneal dialysis fluid)

چند هزار بیمار مبتلا به بیماری كلیه مرحلة آخر با روش دیالیز صفاقی مزمن سیار (CAPD) به حیات خود ادامه می دهند. در این روش مایع به داخل حفرة شكمی تزریق شده مدت زمانی اجازه می دهند كه آب و املاح تعویض شوند و سپس مایع را خارج می سازند در این بیماران معدل پریتونیت دوبار در سال برای هر بیمار می باشد. پریتونیت از نظر بالینی بوسیلة وجود یك مایع دیالیز كد رابری با یا بدون درد شكمی، یا فقط درد شكمی تشخیص داده می شود. گر چه گلبولهای سفید معمولاً به تعداد زیادی وجود دارند (بیشتر از 100 لكوسیت در میلی لیتر نشانة عفونت است)، اما تعداد ارگانیسم ها جهت تشخیص آنها بر روی لام رنگ آمیزی شده از رسوب مایع پریتون بسیار كم است. قارچها ساده تر تشخیص داده می شوند. اغلب عفونتها از فلور طبیعی پوست خود بیماران نشأت می گیرد. استافیلوكوك اپیدرمیدیس و استافیلوكوك اورئوس از عوامل شایع هستند و پس از آنها استرپتوكوك ها، باسیل های گرم منفی هوازی یا اختیاری، گونه های كاندیدا، گونه های كورینه باكتریوم و سایر باكتریها می باشند. مقدار اكسیژن مایع دیالیز صفاقی بسیار بالا بوده و بنابراین اجازه گسترش به عفونتهای بیهوازی را می دهند. در میان باسیلهای گرم – منفی جدا شده، گونه های سودوموناس، اسینتوباكتر و انتروباكتریاسه ها شایع هستند. آلودگی وسائل دیالیز نیز ممكن است در ایجاد عفونت دیالیز صفاقی مشاركت نماید. مایع دیالیز صفاقی معمولاً در یك لولة استریل یا لیوان ادرار به آزمایشگاه می رسد. حجم قابل قبول جهت پذیرش نمونه حداقل 10 میلی لیتر می باشد. اغلب بیماران مبتلا به پریتونیت یك مایع صفاقی با ظاهر كدرابری دارند كه گلبولهای سفید آن بیشتر از 100 عدد در میلی لیتر متر مكعب می باشد. اگر كیسه دیالیز صفاقی به آزمایشگاه رسید، ابتدا آنرا با الكل 70% تمیز نموده و سپس با استفاده از یك سرنگ و سوزن مایع را جهت كشت آسپیره می نمائیم. مایع را می توان مستقیماً به محیط كشت خون تلقیح كرد. بدین منظور 10 میلی لیتر (و حداقل 2 میلی لیتر) مایع را به دو شیشه كشت خون تلقیح می نمائیم. جهت كشت با سایر روشها باید مایع را تغلیظ نمود. در صورتیكه مایع نیز شفاف باشد باید آنرا بوسیلة سانتریفوژ یا فیلتراسیون مانند سایر مایعات شفاف بدن تغلیظ نمود. مطالعات نشان داده كه لیز كردن لكوسیت ها قبل از سانتریفوژ كردن بازیافت عوامل موثر را تسریع می كند. فیلتراسیون، مایع از طریق یك غشاء با سوراخهای 45/0، میكرومتر باعث می گردد كه بتوان حجم بیشتری از مایع را مورد آزمایش قرار داد و نتایج بهتری نیز كسب كرد. از آنجائیكه ممكن است تعداد ارگانیسم عفونی در مایع بسیار پائین باشد (یك باكتری در هر 10 میلی لیتر مایع).  مقدار زیادی از مایع باید مورد آزمایش قرار گیرد. آزمایش رسوب حداقل 50 میلی لیتر از مایع توصیه می گردد. رنگ آمیزی گرم و یا آكریدین – نارنجی (AO) باید انجام شود حتی اگر تعداد باكتریهای فراهم شده پائین باشد. اگر نمونه فیلتر شده باشد، فیلتر را باید به روش آسپتیك سه قطعه كرده، یكی را روی آگار شكلاته جهت انكوباسیون در مجاورت CO2 5% یكی را روی آگار مك كانكی و دیگری را روی آگار خوندار جهت انكوباسیون بیهوازی قرار می دهیم. رسوب باید محیط های هوازی و تیوگلیكولات و آبگوشت های مشابه تلقیح شود، گر چه محیط های بیهوازی ضروری نیستند.

 

د- مایع پریكارد (Pericardial fluid)

قلب و عروق خونی بزرگ متصل به آن بوسیلة یك بافت محافظ بنام پریكارد پوشیده شده اند. فضای بین اپیكارد (غشاء احاطه كننده عضله قلب) و پریكارد، فضای پریكارد نامیده شده كه محتوی 15 تا 20 میلی لیتر مایع شفاف است. اگر یك عامل عفونی در مایع پریكارد وجود داشته باشد پریكارد سفت و متورم شده و ممكن است عمل قلب و جریان خون را مختل نماید. این حالت تامپوناد (tamponade) نامیده می شوند. عوامل پریكاردیت معمولا ویروسها بوده، همچنین ممكن است انگلها، باكتریها و برخی از قارچها با این بیماری همراه باشند.

التهاب خود عضلة قلب (میوكاردیت) ممكن است با پریكاردیت همراه باشد. آسیب زائی بیماری به دلیل پاسخهای التهابی میزبان با مشاركت افزایش ساخت مایع و سلول و تخریب بافتی است. عوامل بسیار شایع پریكاردیت و میوكاردیت انتروویروسها خصوصاً كوكساكی ویروسهای A و B، اكوویروسها نقش كمتری دارند. در میان عوامل غیرویروسی مایكوپلاسما پنومونیه، انتروباكتریاسه ها، سایر باسیلهای گرم – منفی، باكتریهای بیهوازی، مایكوباكتریوم توبركلوزیس، كلامیدیا، استافیلوكوك اورئوس و استرپتوكوك پنومونیه، كوكسیدیوئیدس ایمیتیس، آسپرژیلوس، گونه های كاندیدا، كریپتوكوكوس نئوفورمانس، هیستوپلاسما كپسولاتوم، آنتامباهیستولیتیكا و توكسوپلاسما گوندی را می توان نام برد. سایر باكتریها، قارچها و عوامل انگلی را نیز از افیوژن پریكارد جدا نموده اند. بدین دلیل همة عوامل را باید مدنظر قرار داد. بیمارانی كه مبتلا به پریكاردیت ناشی از عوامل غیر ویروسی بوده اند، اغلب به دلیلی ایمنی آنها سركوب شده است.

جمع آوری افیوژن پریكارد بوسیلة آسپیراسیون سوزنی و با كمك تصاویر الكتروكاردیوگرافی و توسط روشهای جراحی انجام می پذیرد. پرسنل آزمایشگاه باید در تهیه محیط های مناسب، محیط های كشت بافتی و روشهای رنگ آمیزی كار كشته و مجرب بوده و سریعاً آنها را در دسترس قرار دهند. مایع را باید طبق روشهای گفته شده مورد بررسی قرار داد.

 

هـ مایع مفصلی (Joint fluid)

آرتریت عفونی ممكن است در هر مفصل بدن ایجاد شود. این عفونت معمولاً ثانویه به گسترش خونی باكتریها و با شیوع كمتر قارچها بوده ممكن است به دلیل توسعه عفونت از استخوان به مفصل، متعاقب تزریق دارو (خصوصاً كورتیكواستروئیدها) به مفصل یا بعد از قرار دادن وسایل مصنوعی (مثلاً جایگزینی كامل استخوان مفصل ران) ایجاد شود. اگر چه آرتریت عفونی معمولاً فقط در یك جا ایجاد می شود (تك مفصلی) با گسترش خونی باكتریها یا قارچها ممكن است بیشتر از یك مفصل را درگیر نماید (چند مفصلی). زانو و مفصل ران شایعترین مفاصل مبتلا هستند. علاوه بر عفونت های همراه با میكروارگانیسم زنده در مفصل، آرتریت استریل خود محدود شونده به دلیل واكنش بین آنتی ژن – آنتی بادی پس از یك عفونت مانند مننژیت مننگوكوكسمی ممكن است ایجاد شود. وقتی نمی توان یك عامل اتیولوژیك را در نمونة مایع مفصلی جدا نمود، یا عامل زنده ای وجود ندارد و یا روشهای كشت و حمل و نقل كفایت لازمه را ندارند. مثلاً،‌حتی در بهترین شرایط، بورلیابورگدوفری از مایع مفصلی كمتر از 20% مبتلایان به بیماری لازم جدا شده است. نتایج آزمونهای غیراختصاصی مانند افزایش گلبولهای سفید، كاهش گلوكز یا افزایش پروتئین ممكن است بر یك عامل عفونی دلالت داشته باشند، اما قطعی نیستند. بعد از یك عفونت سیستمیك ممكن است باكتریهای ال فرم (L-form) در مایع مفصلی باقی بمانند اما چنین ارگانیسم هائی عموماً از مایع مفصلی ایزوله نمی شوند. استافیلوكوك اورئوس شایعترین عامل اتیولوژیك آرتریت عفونی است و تقریباً 70% چنین عفونتهائی را شامل می شود. اما، در بالغین با سن پائین تر از 30 سال، بیشتر نایسریاگنوره جدا می گردد. هموفیلوس آنفلوآنزا شایعترین عامل باكتریمی در بچه زیر 2 سال بوده و متعاقب آن شایعترین عامل آرتریت عفونی است، بعد از آن استافیلوكوك اورئوس قرار دارد. استرپتوكوكها مانند استرپتوكوكهای گروه A و B، پنوموكوك، استرپتوكوك ویریدانس در میان عوامل باكتریال مرتبط با آرتریت عفونی در تمام سنین غالب هستند. باكتروئیدس‌ها شامل باكتروئیدس فراجیلیس نیز ممكن است جدا گردد. فوزوباكتریوم نكرفوزم كه عمدتاً بیش از یك مفصل را درگیر می كند نیز ممكن است از آرتریت عفونی جدا شود.

 

  • در میان مردمی كه در مناطق مشخص آندمیك ایالات متحده و اروپا زندگی می كنند، آرتریت عفونی شكل بالینی غالب در بیماری لایم می باشد، برخی از عواملی كه عموماً بیشتر موجب آرتریت عفونی می گردند در لیست زیر آورده شده اند.

مهمترین عمل این ارگانیسم ها تحریك پاسخ التهابی میزبان است، كه معمولاً مسئول پاتولوژی عفونت است. آرتریت یكی از علائم مشخص بیماریهای عفونی ایجاد شده بوسیلة نایسریا یا گنوره و استرپتوباسیلوس مونیلیفرمیس (این عامل را نمی توان از مایع مفصلی جدا نمود) می باشد. احتمالاً در هنگام عفونت فعال كمپلكس آنتی ژن – آنتی بادی تشكیل شده و در مفصل تجمع می یابد. این كمپلكس ایجاد پاسخ های التهابی نموده كه نهایتاً منجر به تخریب مفصل می گردد. از عوامل غیرمعمول آرتریت عفونی می توان ویروسها، مخمرها و مایكوپلاسماها را نام برد. عفونت در مفاصل مصنوعی معمولا با عوامل اتیولوژیك متفاوت تری نسبت به مفصل سالم ایجاد می شود. بعد از قرار دادن یك پروتز، ارگانیسم هائی كه در هنگام عمل جراحی وارد مفصل شده اند به تدریج تكثیر یافته تا تعداد آنها به یك حد بحرانی برسد و سپس در میزبان ایجاد پاسخ التهابی می نمایند. این حالت ممكن است مدتها پس از جراحی اولیه اتفاق افتد (تقریباً نیمی از تمامی عفونت های پروتزهای مفصلی بیشتر از یك سال بعد از جراحی اولیه اتفاق می افتد). شایعترین عوامل اتیولوژیك در این حالت فلور طبیعی پوست هستند كه عبارتند از: استافیلوكوك اپیدرمیدیس، سایر استافیلوكوكهای كوآگولاز – منفی، گونه های كورینه باكتریوم و گونه های پروپیونی باكتریوم. به گونه دیگر، ارگانیسم ها ممكن است بواسطة گسترش خونی از كانونهای عفونی دورتر به مفصل برسند.

نمونه ها، مانند سایر مایعات استریل بدن بطریق آسپیراسیون با سرنگ و سوزن استریل گرفته می شود. نمونه باید به ویالهای مخصوصی كه جهت انتقال باكتریهای بیهوازی طراحی شده اند منتقل شده تا زنده ماندن باكتریهای بیهوازی را تضمین نماید زیرا كه احتمال وجود باكتریهای بیهوازی بیشتر است. همچنین اثبات شده است كه تلقیح مقداری از نمونه اولیه به محیط كشت خون می توان سودمند باشد (خصوصاً در زمانی كه نتوان نمونه را سریعاً به آزمایشگاه انتقال داد). این كشت باید مانند كشت خون بررسی شود. این كار مزیت دیگری كه دارد این است كه اولاً بازیافت تعداد كم ارگانیسم ها را افزایش داده، ثانیاً به دلیل رقیق شدن نمونه در محیط مایع كشت خون اثر آنتی بیوتیك ها را كاهش می دهد. از سیترات سدیم یا سدیم پلی آنتول سولفانات نیز می توان به عنوان ضد انعقاد استفاده نمود. اگر نمونه دارای لخته است باید آنرا هموژنیزه نمود زیرا میكروارگانیسم ها تمایل دارند كه در لخته تجمع نمایند. گنوكوك از محیط های هایپرتونیك مانند محیط های حاوی سوكروز بهتر جدا می گردد. نمونه های چركی را باید مستقیماً به چندین محیط حاوی آگار تلقیح نمود. آگار شكلاته و یك آبگوشت غنی كننده مانند تیوگلیكولات جهت تأمین رشد باكتریهای سخت رشد مناسب هستند. همچنین نمونه را باید به یك محیط بیهوازی تلقیح كرد. اگر قارچها و مایكوباكتریها مورد ظن هستند، نمونه را باید جهت شناسائی این عوامل به محیط های اختصاصی تلقیح نمود. رنگ آمیزی مستقیم گرم، KOH یا كالكوفلور سفید جهت قارچها و رنگ آمیزی اسید – فاست جهت مایكوباكتریوم ها را می توان انجام داد.




نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :


یکشنبه 20 تیر 1389 :: نویسنده : امین شیرین نیا

مطالعه گروه هایی از میکروارگانیسم ها می پردازد. مثلا باکتری شناسی که خود به زمینه های دیگر مثل فیزیولوژی باکتری، ژنتیک باکتری و یا سلول شناسی باکتری،یا ویروس شناسی، یا میکروب شناسی فضا، میکروب شناسی خاک، میکروب شناسی آب و.....

میکروب شناسی پزشکی با آن دسته از میکروارگانیسم ها سروکار دارد که عامل عفونت هستند و می توانند سبب بیماری در انسان شوند.

باکتریها:

به سه دسته بر اساس شکل ظاهر دسته بندی می شوند.

1-    کوکسی (cocci ) که گرد هستند.

2-    باسیل  (bacilli ) که میله ای شکل هست.

3-    پیچشی یا فنری (spiral )

تمام سه دسته گفته شده می توانند به صورتهای منفرد یا رشته ای یا شبیه خوشه انگور باشند.

باکتری ها می توانند بیماری زا باشند یا برای بدن مفید باشند.

باکتری های بر اساس رنگ آمیزی گرم به دو دسته گرم مثبت و گرم منفی تقسیم می شوند. در این رنگ آمیزی باکتری گرم مثبت به رنگ بنفش است. ولی گرم منفی به رنگ قرمز در می آید که این حالات رنگ پذیری مربوط به ویژگی های دیواره ای اینهاست.

 امروزه باکتری ها در مطالعات آزمایشگاهی برای مطالعات سلولی و ملکولی و ژنتیک بسیار مورد استفاده قرار می گیرند.

چون این سلولها بر خلاف موجودات پیشرفته دارای قدرت تقسیم بالا در شرایط آزمایشگاهی هستند و براحتی در آزمایشگاه کشت داده می شوند.

اینها دارای آنزیم هایی هستند که در مطالعات استفاده می شود مثل آنزیم های مختلف اندونوکلئاز ها.

ویروسهایی را که به باکتری ها حمله می کنند فاژ می نامند.

آنزیم های مذکور برای مقابله با فاژها واز بین بردن ژنوم آنها در باکتری مورد استفاده قرار می گیرد. در مطالعات مهندسی ژنتیک ازاین آنزیم ها برای برش دادن DNA در توالی های خاصی مورد استفاده قرار می گیرد و با استفاده از این آنزیم ها DNA را در توالی خاصی برش می دهند. (هرآنزیم دارای جایگاه برش خاصی است و نوکلئوتید های خاصی را در توالی DNA شناسایی و برش می دهد.) مثلا برای کلون کردن یک ژن خاص مثلا ژن انسولین انسانی. از یک نوع خاص آنزیم اندونوکلئاز استفاده می کنند و توالی DNA انسانی را در آن محل خاص که ژن انسولین نیز جز آن قسمت قرار می گیرد برش می دهند و با استفاده از همان آنزیم DNA باکتری را نیز برش می دهند و بعد با استفاده از روشهای کلون کردن DNA ژن انسولین را وارد توالی ژن باکتری می کنند. ( از پلازمید باکتری استفاده می کنند. باکتری علاوه بر ژنوم اصلی دارای DNA های حلقوی دیگری است به نام پلازمید که دارای توالی ژنهای خاص است که می تواند از را پیلی های خود به باکتری دیگر آنها را انتقال دهد آنها در پلازمید ممکن است دارای ژن های مقاوم به دارو و آنتی بیوتیک باشند.) بعد باکتری هایی را که این ژن وارد توالی آنها شده است را تکثیر می کنند و باکتری

 می تواند با استفاده از سیستم پروتئین سازی خود انسولین انسانی را بسازد. پس مقدار زیاد انسولین را بدست می آورند که به عنوان دارو برای انسان مورد استفاده قرار می گیرد.

 یکی از باکتری هایی که زیاد در تحقیقات مورد آزمایش قرار می گیرد باکتری به نام اشرشیا کلای یا E_coli است.

این یکی از موارد استفاده از باکتری ها در تحقیقات مهندسی ژنتیک است. باکتریها چون سریع در محیط کشت تکثیر می یابند در آزمایشات به عنوان محیط سلول زنده از آنها استفاده می شود.

ویروسها یکی دیگر از میکروارگانیزم هاست. بیشتر از فاژها در مطالعات سلولی و مهندسی ژنتیک استفاده می شود.

ویروسها داری تنوع زیادی هستند و تنها موجوداتی هستند که بعضی از آنها دارای RNA به عنوان ماده ژنتیکی به جای DNA هستند.

در همانند سازی ویروسها جهش های زیادی رخ می دهد که همین امر باعث تنوع بسیار زیاد آنها شده است طوری که ممکن است مثلا یک ویروس آنفولانزا تبدیل به سویه ای بسیار خطرناک شود که حتی حالات ایمنی قبلی ایجاد شده برای آن کارگر نباشد و بدن آن را به عنوان یک ویروس جدید تلقی کند و ایمنی در مقابل آن نداشته باشد.

ویروس HIV نیز دارای ژنوم RNA است. و برای همین بسیار متنوع است و علت اینکه نمی توانند دارویی و یا واکسنی برای آن ارائه دهند تغییرات غیر قابل کنترل این ویروس است.

در میکروب شناسی پزشکی بشتر سعی برای شناسایی عوامل بیماری ها است و روشهای مقابله با آنها و ارائه و کشف دارو و راه درمان آن و پیشرفتها بیشتر در این زمینه ها است.




نوع مطلب : میکروبیولوژی، 
برچسب ها :




درباره وبلاگ


وظیفه اصلی رشته علوم آزمایشگاهی شناخت علل ایجاد بیماریهای مختلف و عوامل ایجاد کننده آنها می‌باشد. ابزاری که در تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف بکار می‌رود تحت عنوان پاراکلینیک می‌باشد که می‌توان به رشته‌هایی از قبیل رادیولوژی، رشته‌های توانبخشی و پرستاری اشاره کرد.
در این رشته می‌توان به نکته مهمّی اشاره کرد و آن آزمایشگاه‌های مجهز است که طی سال‌های اخیر توسط بخش دولتی و خصوصی گسترش یافته و زمینه مناسبی را برای اشتغال در این رشته فراهم نموده در حال حاضر این رشته در دو مقطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در اغلب دانشگاههای علوم پزشکی کشور دانشجو می‌پذیرد.
در پایان قابل‌ ذکر است که این رشته به دلیل نیاز به امکانات و وسائل، یکی از رشته‌های پرهزینه است. البته در دانشگاه های علوم پزشکی کشور، اغلب وسائل و امکانات در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد.
کار و تحصیل در این رشته به دلیل خطر بالای آلودگی محیط آزمایشگاهها نیازمند توجه و دقت بالائی است

مدیر وبلاگ : امین شیرین نیا
نویسندگان
نظرسنجی
به کدام یک از رشته های زیر علاقه دارید؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
پایگاه اینترنتی امدادگران ایران  www.emdadgar.com

                    
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic